Van Porto naar Santiago de Compostela

Wil je het echte Camino gevoel ervaren maar heb je niet de tijd om maanden onderweg te zijn, overweeg dan eens om de Portugese route te lopen. In twee weken loop je gemakkelijk van Porto naar Santiago de Compostela. Een mooie en goed aangegeven route en ook nog eens een stuk rustiger dan de Camino Frances.

Camino Portugués Costal

Eind november/begin december 2016 liep ik de Camino Portugués Costal. Ik had me redelijk goed voorbereid en vond tips op allerlei sites en las van alles in de Facebookgroepen. Samen met mijn eigen ervaringen heeft dat geleid tot dit overzicht van praktische weetjes, tips en trucs en wetenswaardigheden. Ik kan natuurlijk nooit volledig zijn maar het geeft je een indruk van wat je verwachten kunt. Wil je weten hoe ik de reis beleefd heb; lees dan mijn blogreeks. Ik hield per dag een dagboek bij. Onderaan deze pagina vind je een overzicht.

De route

st jacopsschelpDe Camino Portugués loopt van Lissabon naar Santiago de Compostela. Een route van 614 kilometer.  Ik begon mijn wandeling in Porto. Vanuit die plaats heb je twee keuzes: de Camino Central (241 km) en de Camino Costal (265 km). Ik koos voor de route langs de kust.

Ik liep de route in 11 dagen maar dat zegt niet veel. Ik raad je echt aan om je eigen ritme te zoeken en geen druk op het wandelen te zetten. Het fijne van een Camino lopen is dat je overal langs de route kunt overnachten. Je hoeft niets vooraf te bespreken, dus je kunt per dag een plan maken en die zelfs nog wijzigen onderweg.

Voorbereiding

Je bent goed bezig met je voorbereiding door dit te lezen. Ik heb een blog geschreven over hoe ik me heb voorbereid. Ook handig om even in te zien. Verder moet je niet vergeten om:

♦   Je schoenen goed in te lopen.

♦   Je spullen vooraf uit te testen. Maak eens een lange wandeling met een volle rugzak en test of je regenkleding echt wel waterdicht is.

♦   Kijk goed naar wat je mee wilt nemen. Als je rugzak meer als 10 kg weegt is het zaak om daar nog eens goed naar te kijken. Kijk bijvoorbeeld eens naar mijn paklijst.

Een mooie voorbereiding is om lid te worden van de facebookgroep Camino de Santiago -NGSJ of Wie stapt met me mee naar Santiago de Compostella.  Leuk om de belevenissen van anderen te lezen maar ook heel handig om je vragen te stellen. Daar wordt ook hele actuele informatie gedeeld over de routes.

Vliegen

vliegtuig transaviaEen ticket naar Porto hoeft niet duur te zijn. Kijk eens op cheaptickets.nl. Ik vloog met Transavia en betaalde 127 euro voor een retourtje incl. alle toeslagen. Het had nog goedkoper gekund op andere data.

Het nadeel van een retour Porto is dat je van Santiago terug moet met de bus. Een leuke rit, maar het kost je een extra dag en € 33,– voor het ticket. De bus vertrekt elke dag om 12.00 uur vanaf het busstation in Santiago. Vol = Vol. Daarom is het raadzaam om in het drukke seizoen je kaartje vooraf te bestellen. Dat kan via het internet bijvoorbeeld bij Busbud.com. De maatschappij heet Alsa. De bus stopt zowel bij het vliegveld als in het centrum van Porto. Een andere mogelijkheid is om vanuit Santiago de bus naar Vigo te nemen met MonBus ( €8,-). Vandaar verder met busmaatschappij  Autna naar Oporto Vliegveld (€12,-) of naar het centrum van Porto (€12,-). Kies je voor het vliegvels en moet je daar overnachten, dan is het AirPorto hostel aan te raden. Het ligt op 10 minuten van het vliegveld.

Vanuit Santiago kun je ook terug vliegen. Met een overstap kan dat een langdurige reis zijn. Vueling heeft rechtstreekse vluchten naar Amsterdam Schiphol. Dat begint eind maart en loopt tot augustus. Vueling vliegt op de maandag en donderdag.

Van het vliegveld naar de stad Porto

Station Sao Bento PortoOm van het vliegveld naar de stad te komen kun je de metro nemen. Ik ging naar het station Sao Bento in het centrum van Porto, naast de kathedraal. Vanaf de aankomsthal volgde ik de bordjes naar de metro. Ik werd geholpen door een personeelslid die standaard naast de ticketmachine staat om je te helpen een kaartje te kopen. Dit, op een OV pas lijkend kartonnen kaartje, kostte mij € 2,70 voor een enkele reis. Dit is inclusief 50 cent voor het kaartje dat opnieuw oplaadbaar is. Naast de ticketautomaat staat een paal waaraan het kaartje geactiveerd moet worden. Er rijdt maar 1 metro vanuit het vliegveld, dus dat kan niet mis; Richting Estadio do Dragao. Ik moet 1 x overstappen op station Trinidade. Anders dan in Nederland moet je daar weer opnieuw je kaartje activeren. Daar de gele lijn nemen richting Santa Ovidio. Uitstappen bij Sao Bento, middenin het historische centrum van Porto.

Porto

Kathedraal PortoPorto is een heerlijke stad om wat tijd in door te brengen. Het is ook helemaal niet duur. Via Booking.com vind je gemakkelijk een betaalbare slaapplaats midden in het centrum. Een bezoek aan de kathedraal van Porto mag je niet overslaan. Het is immers je startplek. Ik kocht er mijn pelgrimspaspoort (€1,50). Heb je die al in Nederland gekocht dan kun je bij de kathedraal je eerste stempels halen.

Booking.com

 Pelgrimspaspoort

pelgrimspaspoort credenial de peregrinoHet pelgrimspaspoort, of Credencial del Peregrino zoals de officiële naam luidt, is een soort stempelkaart waarop je onderweg stempels verzameld van bijvoorbeeld de herbergen, toeristenbureaus of restaurants. Je kunt hiermee in Santiago aantonen dat je in ieder geval de laatste 100 km wandelend hebt afgelegd. Je kunt hiermee een ‘Compostela’, een officieel bewijs ophalen.

Je hebt de Credencial nodig om in een albergue, een pelgrimsherberg te mogen overnachten.

Wandelgids

John Brierley a pelgrims guide to the Camino PortuguesEen onontbeerlijk item is een routeboekje. Ik gebruikte de Engelstalige gids van John Brierley, A Pelgrim’s guide to the Camino Portugués. Er zijn geen gidsen in het Nederlands. Ik kocht de uitgebreide versie, maar ik zou genoeg gehad hebben aan de veel dunnere gids met alleen de kaarten en de lijstjes met Albergues. Ik moet bekennen dat ik mijn halve gids heb weggegooid. Te zwaar en volstrekt onnodig.

Er zijn bij mijn weten geen andere gidsen die de Costal Route hebben opgenomen.

Routeaanduiding

camino portuguesDe route wordt op vele wijzen aangeduid, je herkent het vanzelf. Bijvoorbeeld de gele pijlen die overal opgeschilderd zijn,  bordjes met een gele Jakobsschelp op een blauwe achtergrond in allerlei vormen en zelfs grote verkeersborden. Op de centrale route staan paaltjes met een schelp waarop, tot op drie cijfers achter de komma nauwkeurig, de exacte afstand tot Santiago staat. De route is over het algemeen goed te volgen aan de hand van de bewegwijzering. Op plekken waar het onduidelijk was redde de wandelgids me. Echte problemen met de route had ik in Vigo en in Santiago, daar is geen pijl te vinden. Gewoon de weg vragen helpt dan goed.

Handige apps  

here we goIk had voor de zekerheid de app Here we go gedownload. Dit is een navigatieapp die offline werkt. Vooraf had ik de kaarten van Portugal en Spanje gedownload. Ik heb de app niet hoeven gebruiken.

Een echte handige app is Gronze.com. Deze app geeft gedetailleerde informatie over de centrale route en de overnachtingsmogelijkheden langs die route. Via de app kun je ook gemakkelijk een slaapplek reserveren via Booking.com. Helaas is de kustroute nog niet opgenomen, maar je kunt de app goed gebruiken bij de laatste etappes.

Overnachten 

Onderweg zijn voldoende overnachtingsmogelijkheden, ook in de winter. Je kunt kiezen uit hotels, hostals en albergues. Deze laatste zijn speciale pelgrimsherbergen waar je voor een klein bedrag (vaak tussen de 5 en 10 euro) op stapelbedden in slaapzalen kunt overnachten. Er is vaak een keuken en een zitgedeelte waar je gebruik van kunt maken. Je kunt er douchen en in sommige albergues is er de mogelijkheid om gebruik te maken van een wasmachine en droger. De albergues worden vaak gerund door vrijwilligers. Nieuw is dat er in een aantal steden albergues municipal zijn gekomen. Vaak een samenwerking tussen de gemeente en de kerk. Dit zijn prachtige nieuwe voorzieningen met alles erop en eraan. Ik sliep bijvoorbeeld in Vila do Conde in de prachtig nieuwe albergue Santa Clara. Houd er rekening mee dat het in de albergues koud kan zijn in de winter. Over het algemeen is er geen verwarming.

Schoenen 

Welke schoenen je het beste kunt meenemen is natuurlijk heel persoonsafhankelijk, maar ik kan stellen dat goede lichte wandelschoenen (A of AB) voldoen. Zorg wel dat je ze voldoende ingelopen hebt. Het is prettig om ’s avonds je wandelschoenen te verruilen voor iets anders, sandalen of lichte sneakers bijvoorbeeld.

Rugzak

rugzak camino Ik had voldoende aan een 40 liter rugzak, ondanks dat ik in de winter liep en warme kleding en een dikke slaapzak mee droeg. Hoe groter je rugzak is hoe meer je geneigd bent om mee te nemen. Waak daar voor. Het draagcomfort van  je rugzak is het allerbelangrijst.

Wat in je rugzak?

Wat je wel en niet meetilt in je rugzak hangt af van hoe de reis gaat maken. Ga je op een georganiseerde trip en overnacht je in hotels en laat je je bagage vervoeren, dan heb je onderweg niet veel meer nodig als een dagrugzak met regenkleding, water, wat calorierijk noodvoedsel en een portemonnee. Ga je van albergue naar albergue dan zal je echt moeten nadenken over wat je wel en niet mee neemt. Ga zo licht mogelijk! Op het internet zijn heel veel paklijsten te vinden. Een mooie site is: Camino Comfort. Daar vind je meerdere voorbeelden van paklijsten, maar ook spulletjes die je goed kunt gebruiken onderweg.

Wel of geen slaapzak? 

camino PortuguesDat is een vraag die me vaak wordt gesteld. Ik wandelde in de winter en was heel blij met mijn dikke donzen slaapzak in de koude albergues. Mijn slaapzak weegt maar 1100 gram dus dat is goed te doen. In de zomer kun je overwegen om je (dunne) slaapzak thuis te laten, een lakenzak is dan genoeg. Mocht het wel wat frisser zijn; in bijna elke albergue zijn extra dekens beschikbaar. Hou er rekening mee dat je over het algemeen op een plastic matras slaapt en een plastic kussen krijgt. Het is handig om iets bij je te hebben dat je kunt gebruiken als kussensloop.

In de hostels heb je luxe van een opgemaakt bed en handdoeken. Dat scheelt in je rugzak.

Wel of geen wandelstokken?

wandelstokkenDat is natuurlijk heel persoonlijk. Ik zou het wel doen. Hoewel het klimmen en dalen en moeilijke ondergrond erg meevalt op deze route, vind ik het fijn om met stokken te lopen. Het ontlast je knieën en je houding blijft rechter, ook met een zware rugzak. Als je nog wandelstokken moet aanschaffen koop dan lichtgewicht stokken die je in kunt korten.  Vergeet niet de rubberen doppen onder je stokken. Een reservesetje is handig, ze zijn onderweg moeilijk te krijgen.

Water en eten

Zorg dat je altijd voldoende drinken bij je hebt. In je rugzak mag ook het calorierijke tussendoortje niet ontbreken. Dat kun je soms zomaar nodig hebben.

Waterdicht inpakken 

wandelen met rugzakEen van de vervelendste dingen die je kan overkomen op een trektocht is dat je bagage nat wordt. Een hoes om je rugzak blijkt vaak niet afdoende. Ik pak de dingen die écht niet nat mogen worden in een zipbag. Kleding gaat in een vacuümzak. Daarmee bespaar ik ruimte in mijn rugzak en het is ook nog eens waterdicht. Een goede tip is om aan de binnenkant van je rugzak eerst een vuilniszak met aantrekkoortje te plaatsen en daar je spullen in te verpakken. Koortje aantrekken, rugzak dicht en klaar. Kun je nooit overvallen worden door een regenbui.

Pas wel op met knisperende plastic zakken. Je mede pelgrims kunnen daar ontzettende last van hebben, vooral als je en vroege vertrekker bent.

Drukte onderweg

board langs de camino portugues

De Camino Portugués is veel minder druk dan de Camino Frances, toch kan het in de periode van mei tot september al aardig bedrijvig worden. Dat merk je niet zozeer onderweg maar meer in de albergues waar je andere pelgrims zult ontmoeten. Ik liep in december. Toen was het echt stil op de route. Een aantal nachten was ik zelfs de enige gast in de albergue.

WIFI

Camino EngelDe Wifi voorziening was boven alle verwachting. In elke albergue, pension of hotel is gratis Wifi. Niet overal even snel, maar toch. Wat mij helemaal verbaasde was dat in nagenoeg elk restaurant, koffietentje of bar ook gratis Wifi aanwezig was. Het wachtwoord moet je meestal aan de bar vragen, maar dat krijg je zonder problemen.

Tijdsverschil

stationsklokToch ook maar even wijzen op het tijdsverschil. In Portugal is het 1 uur vroeger dan in Nederland. Er is geen tijdsverschil tussen Nederland en Spanje. Dus op het moment dat je de grens tussen Spanje en Portugal oversteekt moet je horloge weer een uur verder. Reis je met de bus terug naar Porto, vergeet dan niet je horloge weer terug te zetten.

 

Start wandelroute

Porto

Porto muurschilderingJe zou er vanuit kunnen gaan dat als je in Porto begint, je start vanuit de Kathedraal. De route is eigenlijk simpel; je loopt naar de rivier de Douro en gaat dan noordwaards. Gele pijlen zul je er niet veel vinden, maar als je de rivier aan je linkerhand houdt loop je goed. Nadat je bij station Matosinhos Mercado de brug bent overgegaan en bij Matosinhos de boulevard opzoekt zal je de eerste gele pijlen weer vinden.

Ik koos er voor om niet door de stad te lopen maar te starten bij de eerder genoemde brug. Daarom nam ik bij het station Sao Bento bus lijn 500. En prachtige route langs de rivier bracht mij naar het station Matosinhos Mercado. Als je daar uitstapt zie je de brug liggen. Je kunt ook naar Matosinhos Mercado met de metro.

Het was mij afgeraden om door de stad te lopen maar naderhand vind ik dat eigenlijk onzin. Het is een prachtige stadswandeling en heel goed te doen.

Tips onderweg

♦    Als je er wel voor kiest om vanaf de Kathedraal te beginnen en je vindt lopen tot Vila do Conde wat te lang voor de eerste dag (34 km) kun je ook overnachten in Vila Chä. Daar is een Albergue die niet in de pelgrimsguide van Brierley staat.

♦    Ik sliep in Vila do Conde in de albergue Santa Clara, een spiksplinternieuwe Albergue die ook nog niet in de gids van Brierley staat. Bij de Albergue kun je een lijst krijgen van andere albergues langs de route van dezelfde overkoepelende organisatie. Deze zijn allemaal open in de winter.

♦    Als je in Marinhas in de Albergue wilt overnachten moet je je melden bij het Rode Kruis gebouw. Daar betaal je en krijg je de sleutel als je de eerste bent. De voordeur zit aan de achterkant van het gebouw en de douches vind je buitenom beneden.

♦    In Caminha kun je de code van deur van de Albergue ophalen bij het restaurant op de hoek.

♦    Vigo is een grote, drukke stad. Ik vond het er niet leuk. Een alternatief is om vanuit A Ramallosa een (mooiere) korte route te doen naar Freixio (15,5 km) en de dag erna naar Redondela (23 km) te lopen en zo Vigo over te slaan.

Santiago de Compostela

CompostelaAls je tenslotte in Santiago de Compostela aankomt is het echt even zoeken om bij de Kathedraal uit te komen. Gek genoeg zijn er in Santiago amper gele pijlen.

Het is handig om meteen door te lopen naar de Officina de Perigrinos, waar je op vertoon van je pelgrimspaspoort een mooi geschreven bewijs kunt krijgen, de Compostela.

Elke dag is er om 12.00u en 19.30u een pelgrimsmis in de Kathedraal van Santiago. Als welkom begint de mis met het voorlezen van de pelgrims die Santiago hebben bereikt en die in de afgelopen 24 uur aanspraak hebben gemaakt op de Compostela. Naast hun namen worden ook hun nationaliteit en het beginpunt van waar ieder zijn/haar tocht is begonnen, opgenoemd.

De mis met het grote wierookvat, de Botafumeiro, was in 2016 op de vrijdagavond. Het is nog onduidelijk of er voldoende financiën zijn om het vat ook in 2017 elke vrijdag te laten zwaaien.


camino Santiago de Compostela St Jacopsschelp

Lees hier meer artikelen over de camino Portugués

Mijn Camino Portugues

Ik liep mijn Camino Portugués eind november. Ik wilde de drukte vermijden maar door omstandigheden lukte het me pas erg laat in het jaar te gaan. Vooraf had ik me gerealiseerd dat verschillende Albergues dan misschien wel dicht zouden zijn. Dat vond ik niet zo’n probleem; ik zou altijd kunnen uitwijken naar hostels of hotels. Ik maakte me meer zorgen over het weer. Eind november, begin december zijn er korte donkere dagen met over het algemeen veel regen en een temperatuur van 5 tot 15 graden. Dat kon wel eens koud en nat worden.

Ik heb uitzonderlijk veel geluk gehad met het weer. Elke dag scheen de zon en ik kon overdag in een T-shirt wandelen. Geen spatje regen in 14 dagen.

Het werd een wandeltocht waarbij ik veel alleen was. Slechts enkele dagen had ik een wandelmaatje. De albergues waren uitgestorven. Meestal had ik de hele slaapzaal voor mijzelf. Daar stond wel tegenover dat de ontmoetingen met andere pelgrims ook meteen veel intensiever waren.

Vooraf had ik al bedacht dat ik zo vaak als mogelijk een blog zou posten over mijn wandeldag. Door de rustige avonden had ik uitgebreid tijd om verslag te doen. Dat maakte dat ik op een andere manier een hele bijzondere reis kreeg. Via Facebook en de Wandelvrouw site ‘liepen’ een heleboel lezers met mij mee. Interactief wandelen. Het was geweldig en hartverwarmend.

Ik schreef elke etappe een blog:

Θ  Van Enkhuizen naar Porto, Hier begint mijn Camino Portugues

Θ  Van Matosinhos naar Vila do Conde, De eerste wandeldag vanuit Porto

Θ  Van Vila do Conde naar Marinha, Camino de la Costa; ik geniet

Θ  Van Marinhas naar Viana do Castelo, Easy going on the camino

Θ  Van Viana do Castelo naar Caminha, laatste etappe in Portugal op de Camino

Θ  Van Caminha naar Mougás, 6 dagen onderweg en nu al bedwantsen

Θ  Van Mougás naar A Ramallosa, Het wordt steeds vermakelijker op de Camino Portugués

Θ  Van A Ramallosa naar Vigo, gewoon een dag van een pelgrim

Θ  Van Vigo naar Arcade, Dag 9 was heimweedag

Θ  Van Arcade naar San Amaro, Een topdag eindigt met een houtvuur

Θ  Van San Amaro naar Padrón, Het is altijd verder dan je denkt

Θ  Van Padrón naar Santiago de Compostela, Santiago de Compostela bereikt

 

Andere blogs die je ook interessant zou kunnen vinden:

♦   Voorbereiden op de Camino Portugués

♦   Mijn paklijst voor de Camino Portugués in november

♦   Zoek je een goedkope lichtgewicht rugzak voor een trekking?

Naar de SPECIAL: Alles over de Portugese route naar Santiago de Compostela
flavicon wandelvrouw